Craeye

MILIEUBEWEGING BEZORGD OVER UITSTOOT BIJ ‘GROTE SCHOONMAAK’ FILTER Schone diesel? Met dank aan de roetfilter Roetfilters maken diesels properder. Maar als die schoon­gemaakt worden, treedt er een piek in vervuilende deeltjes op. Hoe erg is die? VAN ONZE REDACTEURS KORNEEL DELBEKE TOM YSEBAERT BRUSSELEerst verketterd, nu geprezen. Wat is dat toch met die dieselmotoren? ‘De nieuwste generatie diesel­wagens scoort behoorlijk goed op het vlak van luchtvervuiling’, zei Michel Martens, directeur van de studiedienst van Febiac (DS 3 januari). Bij een vergelijking door de VRT bleek vrijdag zelfs dat hun testwagen slechts 1.500 deeltjes fijn stof per kubieke centimeter uitstootte, minder dan de testwagens op benzine en aardgas (CNG). Zelfs minder dan er in de omgevingslucht hing. Kan de modale autogebruiker er nog een touw aan vastknopen? Gaten in de test Dat dieselmotoren het zoveel beter doen dan vroeger als het op fijn stof aankomt, hebben ze aan hun roetfilter te danken. Die houdt de fijnstofdeeltjes tegen en is verplicht sinds 2013. Maar zo’n filter raakt vol. En dan komt er een automatische regeneratie, zeg maar een grote schoonmaak, op gang in de motor (zie grafiek). De vergaarde deeltjes worden verbrand en daarbij komen CO2 en roetdeeltjes vrij. Dat gebeurt bij hoge temperatuur en doorgaans bij een hogere snelheid. Dat er tijdens die regeneratie opnieuw vervuilende stoffen de lucht inkomen, baart de Europese milieuorganisatie Transport & Environment (T&E) zorgen. T&E vroeg het onafhankelijke onderzoeksbureau Ricardo twee dieselwagens van de nieuwste generatie – de Nissan Qashqai en de Opel Vauxhall Astra – aan uitstoottests te onderwerpen. Het onderzoeksbureau constateerde dat er gemiddeld om de 480 kilometer een reiniging van de filter plaatsheeft en dat die over ongeveer 15 kilometer en gedurende 25 minuten loopt. T&E leest in de resultaten dat bij de regeneratie tot duizend maal meer fijnstofdeeltjes vrijkomen dan in normale omstandigheden. ‘Het is uitstoot die niet wordt meegerekend in de Europese normen. In het totaalplaatje ontbreekt zo 60 tot 90 procent van de emissies’, betreurt Anna ­Krajinska. ‘Er zitten dus gaten in de tests. Het is niet correct die wagens als proper te beschouwen.’ Het gaat om de kleinste stofdeeltjes die het meest schadelijk zijn voor de gezondheid omdat ze tot in de bloedbaan kunnen doordringen. Ze worden gelinkt aan longkanker, hartkwalen en ademhalingsziektes. Uit context gerukt Vlaamse experts motorentechnologie betwisten de vaststellingen van het goed aangeschreven bureau Ricardo niet, maar plaatsten vraagtekens bij de interpretatie van T&E. ‘Dat het aantal uitgestoten roetpartikels duizendmaal groter is tijdens de regeneratie, is uit de context gerukt’, meent ­Sebastian Verhelst (UGent). 'Gedurende de andere gereden kilometers ligt de uitstoot honderd keer onder de wettelijke limiet. Het meest extreme geval opgemeten tijdens regeneratie, is een overschrijding met een factor twee. Het gewogen gemiddelde blijft dus ver onder de wettelijke limiet.’ Dat vindt ook Mark Pecqueur, docent aan de Thomas More-hogeschool. ‘Als je alles samen bekijkt, blijven de motoren onder de norm presteren. Het zijn ook niet de beste wagens die ze hebben uitgekozen voor de test.’ De claim krijgt steun van een studie uit september vorig jaar waarin gesteld wordt dat geteste dieselvoertuigen, zelfs als ze regenereerden tijdens de test, minder fijne stofdeeltjes uitstootten dan de norm toestaat. Volgens Verhelst zit regeneratie wel degelijk vervat in de nieuwste testcyclus, maar nog niet in de regelgeving rond de uitstoot in reële rijomstandigheden. Beide Vlaamse experts vinden de vraag van T&E om regeneratie daarin op te nemen terecht. ‘Al zal dat wel gecompliceerdere en duurdere tests met zich brengen’, aldus Verhelst. Pecqueur is ervan overtuigd dat zelfs in dat geval de normen gehaald zullen worden. ‘Uitstoot via de uitlaatgassen is geen issue meer. De uitstoot door slijtage van remmen en banden is het volgende aandachtspunt.’ Frans Fierens, expert luchtkwaliteit van de Vlaamse Milieumaatschappij, noemt de roetfilter ‘uitermate efficiënt’. ‘Net als voor die andere vervuilende stof, stikstofdioxide, voldoen de moderne diesels aan de euronormen en maakt het verschil benzine-diesel voor de luchtkwaliteit niet zo veel meer uit.’ Achterhoedegevecht Dat bevestigt Maarten Messagie, ingenieur bij de Mobi-onderzoeksgroep van de VUB. ‘Diesel had lang een slechte naam. Terecht, want hij heeft veel bijgedragen tot luchtverontreiniging. Dat is vandaag stukken beter.’ ‘Tegelijk mag de focus op luchtkwaliteit niet afleiden van de echte uitdaging voor de toekomst en dat is de klimaatcrisis. Als we die willen bestrijden, moeten we sowieso af van de verbrandings­motor. De strijd om propere diesels is eigenlijk niet meer dan een achterhoedegevecht.’

In De Standaard van vandaag stond een interessant artikel die de goede resultaten van de dieselwagen wel in een heel ander perspectief plaatst. Blijkbaar werd geen rekening gehouden met het periodiek 'kuisen' van de roetfilter (=inspuiten van extra brandstof om het gefilterde roet op te branden) tijdens het rijden!! De timing (net voor het autosalon) lijkt mij sowieso wel héél toevallig. Even wat CNG bashing om zo nog wat dieselkes meer te kunnen verkopen. Ik was dan ook erg gedegouteerd van de triestige en overhaaste reactie van minister Diependaele ivm mogelijke herziening van de vrijstelling van verkeersbelasting.